بند ماهی بازان

بند ماهی بازان در اراضی شهر تاریخی دستوا و به منظور بالا نگهداشتن سطح آب ساخته شده‌است. این بند با شماره ۴۲۰۷ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است. بند ماهی‌بازان یا بند خداآفرین، یک بند طبیعی در مسیر رودخانه گرگر است که احتمالاً در زمان حفر رودخانه آن را پیش بینی کرده اند (رودخانه گرگر ساخته دست انسان است). بند ماهی بازان از یک رشته سنگ یکپارچه تشکیل شده و در وسط آن سه دیوار ساخته شده از مصالح وجود دارد که مجرای گذر آب است. پیشینه ساخت این پل بند همانند دیگر بناهای آبی تاریخی شوشتر، به دورهٔ ساسانیان باز می‌گردد. بند ماهی بازان محققا برای بالا آوردن فشار آب و بالا نگهداشتن سطح آب ساخته شده است، همچنین به عنوان پل ارتباطی با شهر باستانی دستوا نیز بوده است. این سازه که بصورت جنوب شرقی- شمال غربی است با نامهای ماهی بازان، خدا آفرین و سه پایه شناخته می شود. در ساخت این بند از بستر صخره ای طبیعی محل استفاده شده است. بر روی بند ماهی بازان که از رشته ای از سنگ های ماسه ای تشکیل شده آثار چرخش آب بطور طبیعی نمایان است و زیبایی خاصی بوجود آورده است. در تحفه العالم وجه تسمیه خدا آفرین را اینگونه شرح می دهد: در گذشته هر بنایی که ساختمان آن از صخره های طبیعی سطح زمین بود، خدا آفرین نامیده می شد. بند ماهی بازان محققاً برای بالا آوردن فشار آب و بالا نگهداشتن سطح آب ساخته شده است و رشته سنگی وسط دره ی مصنوع را طوری مرمت کرده اند که در هر کجا حفره ای یا سنگ غیر مقاومی بوده آن را گرفته و تبدیل به صخره و دیوار مقاومی در برابر فشار آب نموده اند و بر فراز آن دیواره هایی برای جلوگیری از آب ساخته اند که اکنون دو قسمت این دیوارها باقی مانده است. سبک معماری سد شبیه سدهای ساسانی ست که مانند بیشتر سدهای منطقه هم برای انباشتن آب و هم برای عبور و مرور مورد استفاده قرار می گرفته است و از روی آن می توانستند از شهر یا منطقه دستوا به منطقه دیگر آمد و شد نمایند. این بند به همراه 15 اثر تاریخی دیگر شوشتر در نشست سالانه کمیته میراث جهانی یونسکو در ۲۶ ژوئن ۲۰۰۹ (۵ تیرماه ۱۳۸۸) در شهر سویل اسپانیا، با احراز معیارهای ۱، ۲ و ۵ با عنوان نظام آبی تاریخی شوشتر به عنوان دهمین اثر ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو با شماره ۱۳۱۵ به ثبت رسیده است.