چارطاقی سیم بند

چهار طاقی سیم بند در سه کیلومتری ضلع جنوبی روستای ناصر خسرو و حدود یک کیلومتری جنوب محل کارگاه خاکبرداری سد شهید عباسپور و حدود ششصد متری دامنه شمالی کوه شور و بر فراز پشته ای طبیعی که بر بخش وسیعی از دشت اندیکا اشراف دارد واقع گردیده. بلند ترین قسمت فعلی این بنا کنج جنوب شرقی آن است به ارتفاع ۲۳/۳ متر است. موضوع قابل تعمق در این اثر تاریخی دوجداره بودن طاق آن است. آندره گدار که بیش از دیگران پیرامون این گونه چهار طاقی ها پژوهش نموده این بناها را به دو دسته مشخص تقسیم کرده است. طبق تقسیم بندی وی دسته اول از این بناها مخصوص نگهداری آتش بوده است که باید آنها را آتشکده یا آیادانا AYADANA نامید. این بناها مخصوص رهبران مذهبی (مؤبدان) نگهبانان آتش و دیگر کارگزاران بوده که تعدادشان کم است. دسته دوم که باید از آن ها به عنوان آتشگاه یا محل پرستش آتش یاد نمود برای برگذاری مراسم نیایش در حضور جمعیت کثیری از شرکت کنندگان بوده است. این آتشگاه ها دارای چهارطاقی عظیم گنبد داری در وسط میباشند. که مراسم اصلی در زیر گنبد برگذار می شده است و گروه پرستندگان میتوانستند از چهارسوی آن آتش بر فروزنده را مشاهده نمایند. سبک معماری چهار طاقی سیم بند را میتوان نیای چهار طاقی نیاسر واقع در شمال غربی قمصر کاشان که یکی از آثار و بنا های باستانی آتشکده دوره ساسانیان و پناگاه های زیر زمینی است دانست با این تفاوت که چهار طاقی نیاسر از لحاظ ظاهری متاخر تر از چهار طاقی سیم بند اندیکا می باشد. گلاوس شیپمن در پژوهش های خود بخشی را نیز به شناسایی چهار طاقی و نیایشگاه های دودمان ساسانی اختصاص داده که برای روشن شدن اذهان علاقمندان و مقایسه ی آنها با چهار طاقی سیم بند شهرستان اندیکا مختصراً به شرح بخشی از ویژگی آنها می پردازیم تا دلیلی بر فرضیه ارائه شده باشد. گلاوس شیپمن می نویسد: امروز تنها ۶۶ تا از این سازه ها را می توانیم به دوره کامل ۱۲۰۰ ساله (بین فاصله زمانی ۵۵۰ سال پیش از میلاد تا ۶۵۰ میلادی) نسبت دهیم. با این توصیف که مفهوم ساخت بعضی از این سازه ها، جای پرسش دارد. وانگهی ۴۹ عدد از مجموع ۶۶ سازه ای که تا کنون شناخته شده، در دوره ساسانی ساخته شده اند. بنابراین به سختی میتوان در دوره سلوکی برپا شده باشند. این اثر در تاریخ ۹ فروردین ۱۳۷۸ با شمارهٔ ثبت ۲۲۹۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.